Strona główna

Wyszukiwarka

Licznik odwiedzin

Ilość odsłon 30922

Do pobrania

8 Armia Lotnicza Wojenno-Wozdusznych Sił, która wspierała z powietrza wojska 4 Frontu Ukraińskiego, prowadzące natarcie w południowej Polsce, na Słowacji, Górnym Śląsku i Morawach (operacja zachodniokarpacka, następnie ostrawska), od stycznia 1945 roku do zakończenia działań wojennych w maju utraciła bezpowrotnie co najmniej 151 samolotów na wskutek zestrzelenia przez nieprzyjacielskie lotnictwo myśliwskie i artylerię przeciwlotniczą, a także katastrof i niepodlegających naprawie uszkodzeń odniesionych podczas przymusowych lądowań. W tej liczbie ponad 90 maszyn nie wróciło znad terenu wroga, co oczywiście skutkowało znacznymi stratami personelu latającego. Z analizy dokumentów operacyjnych różnych szczebli dowodzenia 8 AL wynika, że w 1945 roku największy odsetek strat bezpowrotnych w sprzęcie w stosunku do łącznej ilości utraconych maszyn poniosło lotnictwo szturmowe (58,28%), następnie myśliwskie (26,49%), bombowe (10,60%, w tym eskadra nocnych bombowców 87 pułku lotnictwa transportowego Gwardii), zaś w najmniejszym stopniu lotnictwo rozpoznawcze (4,63%, w tym samoloty myśliwskie oraz Iły-2 z 100 pułku lotnictwa rozpoznania artyleryjskiego).

W ramach realizowanego przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi Rudnik w Rudniku projektu „Promocja LGD Cieszyńska Kraina poprzez uczczenie 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach działania „Wsparcie dla rozwoju lokalnego w ramach inicjatywy LEADER” Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w niedzielę 25 sierpnia w Parku Rekreacyjno-Sportowym w Zamarskach o godz. 18.00 rozpocznie się widowisko słowno-muzyczne „Zakazane piosenki”, które przedstawią aktorzy Sceny Polskiej Teatru w Czeskim Cieszynie w reżyserii Bogdana Kokotka. O godz. 19.00 spotkanie z autorami powstającej książki „Bitwa o Śląsk Cieszyński 1945” oraz quiz z nagrodami „Co wiem o II wojnie światowej”. Bliższe szczegóły na poniższym plakacie.

zakazane piosenki 2019 min b7f2c

 

Jeszcze o sowieckich lotnikach spoczywających do dzisiejszego dnia na terenie gminy Hażlach. W poprzednim komunikacie przedstawiliśmy losy załogi Szturmowika zestrzelonego na granicy Rudnika i Kończyc Wielkich prawdopodobnie 5 marca 1945 r. Wcześniej, bo 9 lutego, w Kończycach doszło do jeszcze większej tragedii. W rejonie dzisiejszej ulicy Pilotów rozbił się sowiecki bombowiec produkcji amerykańskiej typu A-20 Boston, grzebiąc w swoich szczątkach czteroosobową załogę (przy okazji mała dygresja, swego czasu właściwsze byłoby nazwanie jej nie ulicą Pilotów, lecz Lotników, bo na pokładzie tego samolotu nie było czterech pilotów,  tylko czterech lotników, w tym jeden pilot...). Na ich mogile znajduje się pamiątkowa tablica ufundowana przez hażlaską firmę kamieniarską „Wrzos”. Tymczasem mogiła lotników ze szturmowego Iła z biegiem lat uległa zapadnięciu i obecnie nie jest widoczna... 

boston 09 02 1945 43790Przedstawiciele katowickiego Oddziału IPN z hażlaskim wójtem Grzegorzem Sikorskim przy mogile czterech lotników, którzy zginęli w Kończycach Wielkich 9 lutego 1945 r. o Fot. Grzegorz Kasztura

Kontynuujemy temat poszukiwania miejsc pochówku poległych żołnierzy walczących stron, przedstawiony w Komunikacie 06/07/2019. Być może wielu z Państwa to stwierdzenie zaskoczy, ale najłatwiej ustalić tożsamość żołnierzy wojsk sowieckich, gdyż można skorzystać online z dwóch olbrzymich baz danych, które łącznie oferują blisko 30 mln (tak, to nie pomyłka, słownie: blisko trzydzieści milionów) zdigitalizowanych, to jest zeskanowanych i opisanych, stron dokumentów z okresu II wojny światowej (więcej na ten temat w artykule „Metody ustalania tożsamości żołnierzy radzieckich i niemieckich poległych na Śląsku Cieszyńskim w 1945 roku”, w: „Rok 1945 na Śląsku Cieszyńskim. Odkrywamy nieznane fakty z historii II wojny światowej (książka, strona internetowa, konferencja). Materiały pokonferencyjne”, Zebrzydowice, grudzień 2014. Przede wszystkim mowa o projekcie OBD „Memoriał” (wykazy poległych, zmarłych z ran, zaginionych i wziętych do niewoli) oraz „Pamjat’ Naroda” (różne dokumenty, także operacyjne, jednostek wszystkich szczebli dowodzenia). Ich ważnym uzupełnieniem jest „Podwig Naroda”, czyli kolejna, olbrzymia baza danych, zawierająca wnioski odznaczeniowe dla wielomilionowej rzeszy żołnierzy i żołnierek: marszałków, generałów, admirałów, oficerów, podoficerów i szeregowych (wg danych z 8 sierpnia 2012 r. oferowała dostęp do 12 670 837 wniosków; zawierają one nie tylko opis czynu bojowego, ale także inne cenne dane, na przykład podają narodowość odznaczonego, informacje o przebiegu służby wojskowej, wcześniejszych odznaczeniach czy odniesionych ranach, a w przypadku oficerów pełniących funkcje dowódcze także dane na temat wysiłku bojowego podległej im jednostki).

W przeciwieństwie do ginących i grzebanych (albo nie) w dużej liczbie żołnierzy wojsk lądowych (głównie „szarej” piechoty), straty lotnictwa (zarówno sprzętowe jak i osobowe) są łatwiejsze do zidentyfikowania, choć nie zawsze łatwe do odnalezienia. Pozostańmy zatem przy przywołanej w poprzednim komunikacie stracie samolotu sowieckiego typu Iljuszyn Ił-2 (dwóch poległych lotników), na granicy Rudnika i Kończyc Wielkich, do której doszło w pobliżu dzisiejszej ulicy Zielonej, kiedy w tym rejonie nadal stacjonowali żołnierze niemieccy. Jest to przykład katastrofy lotniczej pamiętanej do dzisiaj przez mieszkańców najbliższej okolicy i wskazanej podczas badań terenowych.

zielona 2019 0ca34   Pani  Helena Parchańska wskazuje wójtowi gminy Hażlach Grzegorzowi Sikorskiemu miejsce, w którym powinna znajdować się mogiła dwóch sowieckich lotników z zestrzelonego w 1945 roku samolotu o Fot. Grzegorz Kasztura 

W ubiegłym tygodniu na terenie gminy Hażlach odbyła się wizytacja miejsc pamięci narodowej. Przeprowadzili ją pracownicy Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach, Jan Kwaśniewicz i Stanisław Twardoch, którym towarzyszyli przedstawiciele Urzędu Gminy Hażlach, w osobach wójta gminy Grzegorza Sikorskiego oraz inspektora ds. promocji, rozwoju i turystyki Grzegorza Kasztury.

Wspólnie uczczono pamięć pochowanych w okresie II wojny światowej na terenie obecnej gminy Hażlach żołnierzy walczących stron oraz ofiar cywilnych. Jak podano na stronie internetowej gminy Hażlach:  „Na grobach uznanych za miejsca pamięci narodowej, w tym na mogile zbiorowej ponad stu osób narodowości żydowskiej w Kończycach Wielkich, więźniów podlegającego niemieckiemu obozowi koncentracyjnemu w Oświęcimiu podobozu w Zebrzydowicach, mogile czterech lotników sowieckich poległych w Kończycach Wielkich 9 lutego 1945 r. oraz na mogile sześciu mieszkańców Hażlacha rozstrzelanych przez niemieckiego okupanta 9 września 1944 r. zapalono znicze i złożono wiązanki kwiatów.

 

ipn konczyce 2019 16827Upamiętnie ofiar narodowości żydowskiej z podobozu w Zebrzydowicach, pochowanych w zbiorowej mogile przy ulicy Kościelnej w Kończycach Wielkich o Fot. Grzegorz Kasztura



Występujące na tej stronie pewne symbole nazistowskie i komunistyczne nie służą propagowaniu żadnej z totalitarnych ideologii. Zamieszczono je jedynie w celu prezentacji kontekstu historycznego dramatycznych wydarzeń końcowego okresu II wojny światowej.

Źródła ilustracji: archiwum autorów, Wikipedia, Internet.


"Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie". Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" – mały projekt Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Strona internetowa przygotowana przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Zebrzydowicach. Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

 

*               *               *

 

Pierwotna strona internetowa, dostępna w latach 2013-2018 pod adresem www.front1945.cieszyn.pl, została zrealizowana w ramach operacji z zakresu małych projektów pn. "Rok 1945 na Śląsku Cieszyńskim. Odkrywamy nieznane fakty z historii II wojny światowej(książka, strona internetowa, konferencja)" w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.